Nieruchomości

Od 9 września 2025 r. wraca rękojmia w umowach deweloperskich (przywrócona zostaje w ustawie deweloperskiej ochrona nabywców na podstawie rękojmi). Nabywcy lokali mieszkalnych i domów jednorodzinnych zyskają silniejsze narzędzia do dochodzenia roszczeń z tytułu wad fizycznych i prawnych. Tego dnia wejdą w życie przepisy przyznające nabywcom uprawnienia wynikające z rękojmi: obniżenie ceny, żądanie usunięcia wad, odstąpienie od umowy. Celem nowelizacji jest usunięcie wątpliwości dotyczących katalogu roszczeń przysługujących nabywcom oraz wyeliminowanie różnicowania ochrony w zależności od etapu inwestycji. Dla deweloperów oznacza to bardziej rygorystyczne zasady odpowiedzialności za wady sprzedawanych nieruchomości.

Deweloper realizujący inwestycję budowlaną niejednokrotnie znajduje się w sytuacji, w której zmuszony jest zaspokoić roszczenia nabywców lokali czy wspólnot mieszkaniowych z tytułu wad fizycznych nieruchomości. Wówczas pojawia się pytanie: czy deweloper może dochodzić zwrotu poniesionych kosztów od generalnego wykonawcy, podwykonawców lub innych uczestników procesu budowlanego? Odpowiedzi dostarczają przepisy o odpowiedzialności kontraktowej oraz konstrukcje roszczeń regresowych.

Plan ogólny, który powinien zostać uchwalony w każdej gminie w kraju do 30 czerwca 2026 r. wprowadzi istotne zmiany w systemie planowania przestrzennego. Zastąpi dotychczasowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zyskując przy tym znacznie większą rangę – będzie aktem prawa miejscowego. Będzie wiążący nie tylko przy sporządzaniu planów miejscowych, ale także przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy.

Zgodnie z nowelizacją ustawy deweloperskiej, od 11 lipca 2025 r. deweloperzy mieszkaniowi zostali objęci obowiązkiem jawnego publikowania i codziennego raportowania cen mieszkań. Brak zgodności z nowymi przepisami może skutkować dotkliwą karą – aż do 10% rocznego obrotu.

W wyroku z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. IV CSKP 20/21, Sąd Najwyższy odniósł się do kwestii dopuszczalności podejmowania przez wspólnoty mieszkaniowe uchwał ograniczających możliwość wykorzystywania lokali na cele najmu krótkoterminowego. Orzeczenie to zasługuje na uwagę z uwagi na praktyczne znaczenie dla właścicieli lokali, zarządców nieruchomości, a także członków wspólnot mieszkaniowych, którzy coraz częściej stykają się z problematyką najmu o charakterze krótkoterminowym czy turystycznym.

Kierownik budowy pełni kluczową rolę w procesie realizacji inwestycji budowlanej. Jego podstawowe obowiązki określa Prawo budowlane, a ich niedopełnienie może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej, administracyjnej, a nawet karnej. Kierownik budowy odpowiada m.in. za: organizację i prowadzenie budowy zgodnie z projektem oraz przepisami prawa, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, dokumentowanie przebiegu budowy w dzienniku budowy, nadzór nad jakością wykonywanych prac, zgłaszanie inwestorowi oraz inspektorowi nadzoru (o ile inwestor zdecydował się na powierzenie takiej funkcji) wszelkich istotnych problemów.